Theo thông lệ hàng năm, lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn, Hải Phòng, Việt Nàm sẽ được tổ chức.

Phía sau những hứa hẹn cho một màn diễn văn hóa truyền thống đặc sắc, có lẽ xuất hiện một sự chuẩn bị không kém phần nhộn nhịp, đó là thị trường thịt trâu chọi. Dù chưa phải là một phân khúc hàng hóa có tính phổ biến, nhưng nhóm sản phẩm này cũng để lại nhiều dấu ấn.

Nét xưa “Đến hẹn lại lên…

Dù ai buôn đâu bán đâu/ Mồng Chín tháng Tám chọi trâu thì về… Câu ca xưa đã thấm đậm vào bản sắc Đồ Sơn, nơi diễn ra lễ hội chọi trâu truyền thống hàng năm, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2013, và tiếp tục trường tồn như bao đời nay vẫn thế.

Việc luyện trâu chuẩn bị cho lễ hội này rất công phu. Theo kinh nghiệm trâu chọi phải là những con trâu đực khỏe mạnh, “da đồng, lông móc, một khoang bốn khoáy, hàm đen, tóc tráp, ức rộng, háng to, cổ cò, đuôi trai, đít nhọn, sừng cánh cung, trường đùi...”.

Điều hết sức quan trọng là trâu chọi được nuôi cách ly, không tiếp xúc với đồng loại, nghĩa là trước khi vào chọi “chẳng yêu thương hờn giận gì ai”, đã tạo ra nét riêng so với trâu thông thường.

Nghi lễ trong hội trọi trâu

Phần nghi thức để trâu vào lễ hội cũng vô cùng trang trọng, từ ngày mùng một đầu tháng, các vị cao niên trong làng đã ra làm lễ tế thần. Sau đó là lễ rước nước gắn với tập quán tế thủy thần, nước thần mỗi năm thay một lần được từng làng (phường) mang về đình riêng. Tại đình làng, các  chủ trâu được cho trâu ra làm lễ Thành Hoàng.

Sau các tủ tục, trâu chọi chính thức được gọi là “Ông trâu”, là biểu tượng của tâm linh, là niềm tin, chất chứa khát vọng của những người trong cuộc. Ngày chính hội 9-8 âm lịch, lễ rước các “Ông trâu” ra sới đấu với kiệu bát cống, long đình bát biểu, thần kỳ phấp phới, rộn rã trong tiếng bát âm.

Theo một số quan điểm nghiên cứu, lễ hội chọi trâu Đồ Sơn có sự giao thoa giữa những yếu tố văn hoá nông nghiệp đồng bằng với văn hoá cư dân ven biển, mang sắc thái riêng. Điều quan trọng là, tinh thần cùng thể chất đặc biệt của lễ hội được thể hiện rất rõ nét, gắn liền việc thờ cúng thuỷ thần với nghi lễ chọi và hiến sinh trâu, trải suốt truyền thống hàng trăm năm.

Chỉ khác là, trước kia sau mỗi lễ chọi, trâu chiến thắng được đưa lên thuyền, chở ra khơi hắt xuống biển tế thần. Còn giờ đây, hậu lễ có phần khác, trâu chọi được rước trở về, sau đó giết thịt làm lễ hiến sinh, cầu mưa thuận gió hòa, sóng yên biển lặng, ra khơi thuận buồm xuôi gió… Một phần lộc được chia cho dân làng.

Theo quan niệm cổ, nếu trâu làng nào thắng trận trong lễ hội, năm ấy cả làng sẽ gặp nhiều may mắn, mọi người bình yên trong suốt hành trình đi biển, người ta tin rằng, nếu được ăn thịt trâu chọi trong dịp lễ hội, sẽ gặp nhiều điều may mắn. Ý nghĩa hiến sinh như vậy, nhưng từ vài chục năm trở lại đây, khi lễ hội chọi trâu trở thành nổi tiếng, là một trong những điểm nhấn thu hút du khách về với Đồ Sơn, thì “lộc thần” thực chất là thịt trâu chọi đã bị thương mại hóa.

Người ta cho rằng, ăn thịt trâu chọi sẽ đem lại bội phần may mắn, làm ăn hanh thông, sức khỏe cường tráng, nghĩa là sẽ được thần linh phù hộ, quan niệm này không còn là chuyện riêng của người vùng biển nữa.

Cảm ơn bạn đã lựa chọn iguide.ai để đồng hành trải nghiệm thú vị của mình!