Bảo hiểm y tế là gì? Quyền và nghĩa vụ của người tham gia bảo hiểm y tế theo pháp luật Việt Nam là gì?

Bảo hiểm y tế là một trong những chính sách an sinh xã hội do tổ chức Nhà nước tổ chức và quản lý trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe toàn dân, hỗ trợ khám chữa bệnh thông qua hỗ trợ chi trả. Vậy chế độ bảo hiểm y tế là gì? Quyền và nghĩa vụ của người tham gia là gì? Hãy cùng iguide.ai tìm hiểu thông tin chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Bảo hiểm y tế là gì?

Bảo hiểm y tế (BHYT) là hình thức bảo hiểm bắt buộc áp dụng đối với các đối tượng theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế để chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện trên nguyên tắc bảo đảm chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia bảo hiểm y tế.

Quỹ bảo hiểm y tế được quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch, bảo đảm cân đối thu, chi và được Nhà nước bảo hộ. Ngoài ra, các nguyên tắc về mức đóng, chế độ hưởng, chi phí khám, chữa bệnh cũng được quy định chặt chẽ.

Như vậy, có thể hiểu rằng bảo hiểm y tế là một loại hình bảo hiểm trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Theo đó, người mua bảo hiểm y tế sẽ được chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí khám chữa bệnh, điều trị, phục hồi sức khỏe,... nếu chẳng may gặp tai nạn, ốm đau, bệnh tật.

2. Có những loại bảo hiểm y tế nào?

Có hai loại bảo hiểm y tế: bắt buộc và tự nguyện.

1) Bảo hiểm y tế bắt buộc là hình thức bảo hiểm do Nhà nước tổ chức, quản lý, áp dụng đối với các đối tượng theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế.

2) Bảo hiểm y tế tự nguyện là hình thức bảo hiểm do các công ty bảo hiểm tư nhân cung cấp, áp dụng cho những người không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc.

3. Người tham gia bảo hiểm y tế tại Việt Nam được hưởng những quyền lợi gì?

Bảo hiểm y tế là hình thức bảo vệ sức khỏe và sự an toàn cho con người khi gặp phải rủi ro về sức khỏe, bệnh tật, tai nạn. Người tham gia bảo hiểm y tế sẽ được hưởng nhiều quyền lợi khi đi khám bệnh như sau:

- Thẻ bảo hiểm y tế: Là giấy tờ chứng minh quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế. Thẻ bảo hiểm y tế có giá trị trên toàn quốc và được cấp miễn phí cho người tham gia.

- Bảo hiểm sức khỏe cho gia đình: Người tham gia có thể mua bảo hiểm sức khỏe cho gia đình mình bao gồm vợ/chồng, con cái, cha mẹ, ông bà... Đây là cách tiết kiệm chi phí và tiện lợi để quản lý.

- Lựa chọn cơ sở khám, chữa bệnh ban đầu: Người tham gia có quyền lựa chọn cơ sở khám, chữa bệnh ban đầu theo nhu cầu và điều kiện của mình. Cơ sở khám, chữa bệnh ban đầu là nơi người tham gia đăng ký khám, chữa bệnh lần đầu tiên trong năm.

- Khám bệnh, chữa bệnh: Người tham gia bảo hiểm y tế được quyền khám bệnh, chữa bệnh theo danh mục dịch vụ do Bộ Y tế quy định. Người tham gia có thể khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ban đầu hoặc chuyển tuyến trên theo chỉ định của bác sĩ.

- Thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh theo chế độ bảo hiểm y tế: Người tham gia bảo hiểm y tế được Quỹ bảo hiểm y tế thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh theo các mức hưởng khác nhau tùy theo loại dịch vụ, đối tượng tham gia và loại hình khám bệnh, chữa bệnh. Mức hưởng có thể từ 40% đến 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh.

- Được giải thích, cung cấp thông tin, khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về bảo hiểm y tế: Người tham gia bảo hiểm y tế có quyền được giải thích, cung cấp thông tin về các quy định, thủ tục, biểu mẫu liên quan đến việc thực hiện quyền của mình. Người tham gia cũng có quyền khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về bảo hiểm y tế của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

4. Người tham gia bảo hiểm y tế tại Việt Nam có những nghĩa vụ gì?

Nghĩa vụ của người tham gia bảo hiểm y tế tại Việt Nam bao gồm:

1) Đóng bảo hiểm y tế đầy đủ và đúng hạn.

2) Sử dụng thẻ bảo hiểm y tế đúng mục đích, không cho người khác mượn.

3) Thực hiện quy định về quy trình khám bệnh, chữa bệnh và tuân thủ hướng dẫn của tổ chức bảo hiểm y tế, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

4) Thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoài phạm vi bảo hiểm y tế chi trả.