Từ Thức - hang động bậc nhất xứ Thanh

Nằm trong lòng một quả núi thuộc dãy Tam Điệp hùng vĩ ở xã Nga Thiện, huyện Nga Sơn, cách TP Thanh Hóa hơn 40 km về phía Đông Bắc, Động Từ Thức được coi là một trong những hang động đẹp nhất ở Thanh Hoá với cảnh núi non hùng vĩ, thạch nhũ lung linh huyền ảo gắn với truyền thuyết Từ Thức lấy tiên. 

Động Từ Thức dài hơn 200 m, rộng cả nghìn m2, vòm cao nhất khoảng 40m, bên trong có vô số thạch nhũ hình thù lạ mắt. Động gắn với truyền thuyết Từ Thức gặp tiên ly kỳ. Động Từ Thức nằm trên sườn núi đá, xung quanh núi đá là những cánh đồng rộng lớn. vòm cao nhất khoảng 40m. Động vẫn giữ được nét nguyên thủy, hoang sơ như thuở ban đầu.

Từ dưới chân núi, để đến được động Từ Thức, du khách cần leo qua hơn 100 bậc thang. Những bậc thang trải dài, được làm bằng bê tông, bao phủ xung quanh là cây cối rậm rạp. Những cây dây leo mềm mại, đan vào nhau tạo thành những chiếc võng dọc đường đi. 

Bên ngoài cửa hang động là hai cây thị cổ thụ hàng nghìn năm tuổi. Quấn quanh cây thị là những dây gắm (một loại cây thân leo) hàng trăm năm năm tuổi đang buông hình võng. Tương truyền đây chính là chiếc võng tiên để nàng Giáng Hương nằm nghỉ ngơi. Ngoài cửa động còn có một miếu nhỏ linh thiêng thờ Sơn Thần. Bên cạnh đó là hai bài thơ được khắc trên phiến đá ngay cửa hang động và nét chữ vẫn còn như mới khắc. Bài thơ thứ nhất là của chúa Trịnh Sâm được đề vào năm 1771. Bài thơ thứ hai là của Lê Quý Đôn được người sau khắc vào năm 1905.

Động gồm 2 động chính, động ngoài vô cùng rộng rãi, có trần hình vòng cung tựa như chiếc bát khổng lồ đang úp xuống. Bên trong trần là nhũ đá hình đào tiên, bên dưới nền là nhũ thạch lung linh, huyền ảo.
Đi tiếp theo hàng lang hẹp du khách sẽ tới được phần động trong. Động bên trong có nhiều thạch nhũ lấp lánh sắc màu với hình dáng tựa đôi chim, bán cơ, mâm ngũ quả. Khi bạn gõ vào khối nhũ đá này sẽ có tiếng vang vọng như một cây đàn làm bằng đá.

Hai ngã rẽ ở cuối động một ngã là “đường lên cõi tiên của Từ Thức” với những bậc đá đều tăm tắp. Ngã rẽ thứ hai là “đường xuống âm phủ” - rẽ sâu xuống phía trong lòng núi vớihững đường xoắn ốc, bậc thang gập ghềnh trong không gian tối tăm, ẩm ướt.

Trong động đến nay vẫn còn đền thờ Từ Thức.