Văn hoá người Khơ-me

Người Khơ-me là dân tộc bản địa có lịch sử định canh định cư rất lâu dài, chủ yếu ở miền nam Việt Nam, đặc biệt là đồng bằng sông Cửu Long. Họ là 1 trong 54 dân tộc anh em Việt Nam với nhiều bản sắc văn hóa độc đáo. Hãy cùng iGuide.ai tìm hiểu những thông tin về dân tộc Khơ-me, Việt Nam nhé!

Lịch sử nguồn gốc

Nhiều nghiên cứu đã khẳng định người Khơ-me ở nước ta là hậu duệ của các di dân từ Lục Chân Lạp - tiền thân của nhà nước Campuchia ngày nay. Họ di cư sang khu vực này theo nhiều đợt và do nhiều nguyên nhân khác nhau. Cùng với người Việt và người Hoa, người Khơ-me là một trong những nhóm cư dân có mặt sớm nhất ở đồng bằng sông Cửu Long. Ở Việt Nam, người Khơ-me còn có một số tên gọi khác như Khơ-me Crôm, Khơ-me Hạ, Khơ-me Dưới, người Việt gốc Miên…

Phân bố địa lý của người Khơ-me

Căn cứ vào đặc điểm sinh thái và môi trường tự nhiên, có thể chia sự phân bố của người Khơ-me ở đồng bằng sông Cửu Long theo ba vùng chính như sau: - Vùng nội địa: đây là vùng cư trú lâu đời nhất của người Khơ-me ở đồng bằng sông Cửu Long.

- Vùng ven biển: kéo dài từ Trà Vinh, qua Sóc Trăng tới Bạc Liêu.

- Vùng núi biên giới Tây Nam: thuộc các tỉnh An Giang và Kiên Giang, nơi có dãy núi Thất Sơn, núi Sập, núi Vọng Thê.

Dân số và ngôn ngữ

- Dân số: Theo số liệu điều tra 53 dân tộc thiểu số 1/4/ 2019, tổng dân số người Khơ-me: 1.319.652 người; dân số nam: 650.238 người; dân số nữ: 669.414 người; quy mô hộ: 3.7 người/hộ; tỷ lệ dân số sống ở khu vực nông thôn: 76.5%. - Ngôn ngữ: Người Khơ-me nói tiếng Khơ-me - một ngôn ngữ thuộc nhóm Môn-Khơ-me trong ngữ hệ Nam Á.

Đặc điểm nổi bật của người Khơ-me

- Thiết chế xã hội truyền thống: Đồng bào Khơ-me ở đồng bằng sông Cửu Long sống quần cư trong các phum và sóc. Quan hệ huyết thống và hôn nhân là hai mối quan hệ cơ bản trong phum; quan hệ láng giềng, lãnh thổ hòa lẫn với quan hệ họ hàng thân thuộc là quan hệ cơ bản trong sóc.

- Tôn giáo, tín ngưỡng: Hầu hết người Khơ-me ở Việt Nam là tín đồ Phật giáo Nam Tông. Ngoài ra, người Khơ-me còn có tín ngưỡng và lễ hội dân gian chứa đựng nhiều yếu tố Ấn Độ giáo nhưng được lồng ghép vào Phật giáo.

- Nhà ở: Đồng bào Khơ-me trước kia thường ở nhà sàn hoặc nhà đất, nhưng hiện nay phần lớn chuyển xuống ở nhà đất.

- Trang phục: Nam nữ người Khơ-me trước đây đều mặc xà rông bằng lụa tơ tằm do họ tự dệt, nhưng người trẻ hiện nay thường mặc trang phục hiện đại.

- Ẩm thực: Lương thực chính của đồng bào Khơ-me là cơm gạo nếp và món bún nước lèo (tứksamlo) là món ăn đặc biệt.

- Giáo dục: Tỷ lệ người Khơ-me từ 15 tuổi trở lên biết đọc, biết viết chữ phổ thông: 76.7%. Các chỉ số giáo dục chỉ ra sự quan tâm của Nhà nước đối với phát triển giáo dục cho người Khơ-me.

- Lễ tết: Hệ thống lễ hội rất phong phú với Tết Chol Chnam Thmay và Lễ hội Ok-ang Bok là hai lễ lớn trong năm.

Điều kiện kinh tế của người Khơ-me

Người Khơ-me chủ yếu sống bằng trồng lúa nước, đánh cá, dệt chiếu, đan lát, làm đường thốt nốt và làm gốm. Kĩ thuật gốm đơn giản với sản phẩm chủ yếu như bếp (Cà ràng) và nồi (Cà om). Thực hiện việc trao đổi buôn bán thông qua thương lái. Theo số liệu điều tra 53 dân tộc thiểu số 1/4/ 2019: tỷ lệ thất nghiệp 2%; tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ: 7%; tỷ lệ hộ nghèo: 13%; tỷ lệ hộ cận nghèo: 12.8%; tỷ lệ hộ sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh: 99.3%; tỷ lệ hộ sử dụng điện lưới để thắp sáng: 99.6%.

Trên đây là một số những thông tin thú vị về dân tộc Khơ-me, Việt Nam, hãy cùng iGuide.ai lên kế hoạch gặp gỡ và tìm hiểu văn hóa với những con người Khơ-me trong thời gian tới nhé!

Nguồn:
- Các dân tộc ở Việt Nam (Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật)
- Đặc trưng cơ bản của 54 dân tộc thiểu số năm 2019 (Ủy ban Dân tộc và Tổng cục Thống kê)
- Website Ủy ban Dân tộc, Website Báo Nhân Dân
- Kết quả điều tra thu thập thông tin về tình trạng kinh tế xã hội của 54 dân tộc Việt Nam)